د خپرونو معیارونه او د رسنیزو همکارانو خوندیتوب
د افغان ځوانانو پارلمان (ا.ځ.پ) – د ا.ځ.پ د رسنیو مرکز
۱.۰ نسخه – په ۴ لړم ۱۴۰۵ (۲۶ اکتوبر ۲۰۲۶) خپره شوې، د بنسټ اېښودو پړاو
راتلونکې بیاکتنه: ۴ لړم ۱۴۰۶ (۲۶ اکتوبر ۲۰۲۷)
په یوه جمله: د ا.ځ.پ د رسنیو مرکز یوازې هغه څه خپروي چې کتلي یې وي، د هر همکار ساتنه د ډیفالټ په توګه کوي، هېڅوک د یوې کیسې لپاره په خطر کې نه اچوي، او هېڅکله پیسې نه ورکوي او نه راټولوي.
د بشپړ متن د لوستلو لپاره هره برخه پرانیزئ.
۱. موخه او حیثیت+
دا معیارونه په هغو ټولو شیانو پلي کېږي چې د ا.ځ.پ د رسنیو مرکز یې خپروي: د ا.ځ.پ خبرپاڼه، د ځوانانو غږ (د ولایتونو غږ)، پوډکاسټونه، د انځورونو او ویډیوګانو ګالري او د ا.ځ.پ ټولنیز چینلونه. د افغان ځوانانو پارلمان (ا.ځ.پ) د ځوانانو یو آنلاین، رضاکار او نه ثبت شوی پلاتفورم دی چې د بنسټ اېښودو په پړاو کې دی. دا معیارونه زموږ د نن ورځې د کار طریقه او هغه قواعد بیانوي چې هر همکار، اډیټر او رضاکار یې پیروي کوي.
۲. هغه څه چې خپروو یې+
زموږ د کار په چوکاټ کې:
- زدهکړه، بورسونه او مهارتونه؛
- مهارت او معیشت: کوچنۍ سوداګري، آنلاین کار او لاسي صنایع؛
- کلتور او میراث زموږ په کورنیو ژبو؛
- په مهاجرت کې ژوند: زدهکړه، کار او په کوربه ټولنه کې ځای نیول؛
- روغتیا او هوساینه، د روغتیا نړیوال سازمان او یونیسف د عامه معلوماتو په کارولو سره؛
- اقلیم او چاپېریال: اوبه، وچکالي او د طبیعي پېښو لپاره چمتووالی؛
- ډیجیټل مهارتونه، او رسنیز او معلوماتي سواد؛
- د هغو درغلیو او ناسمو معلوماتو په اړه خبرداری چې له هېواده بهر افغانان په نښه کوي (لکه د ویزې، کار یا بورس جعلي وړاندیزونه)؛
- د ا.ځ.پ خپل کار: کورسونه، د فکري مرکز خپرونې او د ځوانانو د غږ د نظرپوښتنې موندنې.
زموږ د کار له چوکاټه بهر: سیاست، امنیت، شخړې او د هر چارواکي چلند. موږ بیړني خبرونه، د پېښو راپورونه یا سیاسي بیانونه نه خپروو، او د نورو رسنیو خبرونه بیا نه خپروو.
۳. دوه کسیزه کتنه+
له بنسټیزې غونډې وروسته، هره کیسه له خپرېدو مخکې د دوو کسانو له خوا کتل کېږي. لومړی کتونکی منځپانګه او د حقایقو سموالی ګوري، او دویم کتونکی خوندیتوب (هویتونه، ځایونه، نېټې، انځورونه او رضایت). تر هغو چې دوه کتونکي شتون ونه لري، د رسنیو مرکز یوازې د ا.ځ.پ د خپل کار خبرونه خپروي او د خلکو کیسې نه خپرېږي.
۴. د سموالي د کتنې لېست+
- موضوع د منل شویو موضوعاتو په لېست کې ده؛
- هره شمېره نومول شوې او لینک لرونکې سرچینه لري (لکه د ملګرو ملتونو یو اداره، د روغتیا نړیوال سازمان یا یو پوهنتون)، که نه، لرې کېږي؛
- د نورو په اړه ادعاوې خپلې سرچینې ته منسوبېږي، که نه، لرې کېږي؛
- لږ تر لږه یوه خپلواکه کتنه: دویمه سرچینه، یو سند یا یو پېژندل شوی عامه حقیقت؛
- هېڅ اوازه او نه تایید شوي «سرچینې وايي»؛
- نېټه د میاشتې یا موسم په کچه، او ځای تر ټولو ډېر د ولایت یا سیمې په کچه ښودل کېږي.
۵. رضایت+
- د هر د پېژندلو وړ کس لپاره د رضایت لیکلی ثبت ساتو چې په کې راغلي وي په څه رضایت ورکړل شوی (وینا، انځور، غږ یا نوم) او په کومه نېټه؛
- هر رضایت یوازې د یوې کارونې لپاره دی او بیا کارونه نوی رضایت غواړي؛
- د ماشومانو مخونه تل تت کېږي او د ماشومانو نومونه هېڅکله نه راوړل کېږي؛
- هر څوک کولای شي هر وخت پرته له دلیله خپل رضایت بېرته واخلي؛
- د لرې کولو غوښتنه: د پاڼې لینک [email protected] ته ولېږئ. په ۷۲ ساعتونو کې اقدام کوو، او که د چا خوندیتوب په منځ کې وي، سمدستي.
۶. مستعار نوم او د لیکوال نوم+
همکاران د ډیفالټ په توګه په مستعار نوم یا د «د ا.ځ.پ د خلکو همکار» په نوم خپروي. موږ هېڅکله د هغه همکار اصلي نوم، مخ، غږ یا دقیق ځای نه خپروو چې په افغانستان کې ژوند کوي. له افغانستانه بهر همکاران یوازې د لیکلې غوښتنې له مخې کولای شي خپل اصلي نوم وکاروي.
۷. د خوندي انځور قواعد او د فایلونو میټاډېټا+
- انځورونه او کیسې یوازې د مستقیم پیغام له لارې اډیټر ته ولېږئ، د عادي انځور په توګه (نه د فایل په توګه)؛ هېڅکله مخونه، دقیق ځای یا نېټه په هېڅ ګروپ یا چینل کې مه اچوئ؛
- د چا مخ پرته له رضایته مه ښکاره کوئ؛ د ماشومانو مخونه تل تت کړئ؛
- دقیق ځای یا نېټه مه لیکئ؛
- موږ له خپرېدو مخکې د هر انځور او فایل ځایي معلومات (میټاډېټا) پاکوو؛
- د امنیتي ځواکونو، تلاشي ځایونو، دولتي ودانیو یا لاريونونو انځورونه مه اخلئ او مه یې لېږئ.
۸. د تېروتنو سمول+
که تېروتنه وکړو، د معتبر راپور تر ترلاسه کېدو وروسته په ۷۲ ساعتونو کې یې سموو. د نېټې سره د «سمون» یادښت هماغه مطلب ته ورزیاتېږي او ښيي چې څه بدل شول. هر سمون زموږ د سمونونو په دفتر کې ثبتېږي. د تېروتنې د راپور لپاره [email protected] ته ولیکئ.
۹. پیسې نه+
ا.ځ.پ یو رضاکار پلاتفورم دی او هېڅکله له پیسو سره کار نه لري. ا.ځ.پ همکارانو ته پیسې نه ورکوي او له هغوی څخه د کیسې، روزنې یا غړیتوب لپاره پیسې نه اخلي. که چا د ا.ځ.پ په نوم له تاسو پیسې وغوښتې، مه یې ورکوئ او [email protected] ته خبر ورکړئ.
۱۰. هوساینه+
د ځینو کیسو اورېدل یا لیکل سخت وي. همکاران او اډیټران کولای شي هر کار ونه مني، دمه وکړي یا هر وخت ګوښه شي. اډیټران هېڅکله ځورونکي مواد یوازې نه ګوري، او هېڅ کیسه د دې ارزښت نه لري چې څوک په خطر کې واچوي. که یوه کیسه دې ته اړتیا ولري چې ناخوندي ځای ته لاړ شئ، له چارواکو پوښتنه وکړئ یا د هغو کسانو انځور واخلئ چې رضایت یې نه وي ورکړی، دا کار مه کوئ.
۱۱. د همکارانو روزنه (پلان شوې)+
حالت: پلان شوی. اته لنډې برخې، لومړی په پارسي-دري او پښتو او بیا په انګلیسي:
- ماموریت، بېپرېتوب او د موضوعاتو لېست
- شخصي خوندیتوب او د وسایلو خوندیتوب
- رضایت او انساني کرامت
- انځور او ویډیو، په خوندي ډول
- د خلکو د کیسې لیکل او د حقایقو کتنه
- د ا.ځ.پ د خپرونو بهیر
- هوساینه او رواني فشار
- رسنیز او معلوماتي سواد
مرجع لارښودونه (په انګلیسي): CPJ Safety Kit او RSF Safety Guide.
د افغان ځوانانو پارلمان (ا.ځ.پ)
د خپرونو معیارونه او د رسنیزو همکارانو خوندیتوب – ۱.۰ نسخه – ۴ لړم ۱۴۰۵
د سمون او لرې کولو غوښتنه: [email protected] · محرمیت: [email protected]
